Baraza la Wazee wa TANU Sheikh Suleiman Takadir wa pili chini kulia, wa pili waliosimama Dossa Aziz, wa sita Julius Nyerere, wa saba John Rupia, wa tisa Said Chamwenyewe, anayefuatia Jumbe Tambaza, Mshume Kiyate.
UTANGULIZI: Misingi ya Mjadala
Mjadala huu wa TikTok uliofanyika kwa siku tatu mfululizo, umeonyesha mwamko wa Watanzania kuelekea uchaguzi wa Oktoba 29, 2025, ukijikita katika hoja ya msingi:
“Historia ya Tanzania inatufundisha nini kuelekea uchaguzi mkuu?”
Washiriki walijadili siasa, historia, amani, elimu ya uraia, na wajibu wa raia kwa umakini mkubwa.
Tofauti na mijadala mingi ya mtandaoni, huu ulitawaliwa na utulivu, umoja, hoja za kistaarabu, na uelewa wa kitaifa.
KIPINDI CHA KWANZA – KUJIKUMBUSHA HISTORIA YA UHURU
Uelewa wa historia uliojitokeza
Washiriki walikumbuka namna Tanzania ilivyopata uhuru wake:
Tanganyika (1961) kupitia TANU na Mwalimu Julius Nyerere;
Zanzibar (1963) kupitia ASP na Abeid Amani Karume;
Muungano (1964) uliozaa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.
Kauli kama:
“Kujua tulikotoka ni kujuwa tunapokwenda”
ilionyesha kuwa washiriki wanaona historia kama dira ya taifa.
 |
| Kushoto: John Rupia, Julius Nyerere, Zuberi Mtemvu. Waliosimama nyuma yao ni BANTU Group Vijana Walinzi wa Viongozi wa TANU. |
Uhusiano na uchaguzi wa sasa
Hoja kuu: uhuru ulipatikana kwa umoja, sio kwa ubaguzi — na uchaguzi wa leo unapaswa kuenzi misingi hiyo.
Mifano ilitolewa:
TANU na ASP ziliunganisha watu bila kujali dini, kabila, au rangi.
Hivyo, wapiga kura leo hawapaswi kugawanyika kwa misingi hiyo.
🟢 Uchambuzi wa kihistoria:
Hii inarudisha dhana ya Pan-Africanism — umoja wa Waafrika dhidi ya mgawanyiko wa kikoloni.
Mjadala ulionyesha kuwa Watanzania wengi bado wanaona umoja huu kama uti wa mgongo wa Taifa.
KIPINDI CHA PILI – MAANA YA UCHAGUZI NA AMANI
Kauli kuu zilizotawala
“Uchaguzi si uwanja wa vita bali ni maamuzi ya kupata viongozi sahihi.”
“Uchaguzi ni tukio la muda, amani ni urithi wa milele.”
“Tuilinde amani yetu, umoja na mshikamano.”
Washiriki walisisitiza kuwa Tanzania imekuwa mfano wa amani barani Afrika tangu enzi za Nyerere, hivyo amani hiyo si zawadi bali jukumu la kila raia.
Mfano wa kihistoria
Katika historia, Tanzania haijawahi kuwa na vita ya kisiasa wala mapinduzi ya damu tangu uhuru.
Hii ni tofauti na majirani kama:
Uganda (Idi Amin, 1971–1979),
Rwanda (Vita ya wenyewe kwa wenyewe 1994),
Kenya (vurugu za uchaguzi 2007).
Washiriki walitumia historia hiyo kuonya vijana:
“Tuna amani ambayo wengine wangeiua kuwa nayo; tusichezee moto huu wa umoja.”
KIPINDI CHA TATU – ELIMU YA URAIA NA VYOMBO VYA HABARI
🔹 Hoja kuu
“Bila elimu ya uraia ni rahisi mtu kuchukuliwa na propaganda badala ya hoja za kisera.”
“Watu wana post maudhui yaliyojaa uchochezi, tuwe makini.”
Washiriki waliona mitandao ya kijamii kama panga lenye makali mawili:
Inaweza kuelimisha au kuharibu.
Kauli ya kadogzwbij3 ilisisitiza:
“Tafuteni taarifa sahihi kwenye vyanzo sahihi.”
🔹 Uhusiano wa kihistoria
Waasisi wa taifa (kama Nyerere) walisisitiza elimu kama silaha ya ukombozi.
Mfano: Azimio la Arusha (1967) lilihimiza kujitegemea kwa maarifa.
Hivyo, elimu ya uraia leo ni mwendelezo wa falsafa hiyo — kuhakikisha demokrasia inategemea maarifa, si jazba.
KIPINDI CHA NNE – WAJIBU WA VIJANA
Ujumbe uliojitokeza
“Kura yako ni sauti yako.”
“Vijana tuache mihemuko, tufuatilie historia ya nchi yetu.”
“Jitokeze kupiga kura Oktoba 29.”
Washiriki vijana walionesha uelewa mkubwa wa majukumu yao.
Waliona kura kama “nguvu ya mabadiliko,” si silaha ya fujo.
Mfano wa kihistoria
Kizazi cha uhuru kiliongozwa na vijana:
Nyerere alikuwa na miaka 39 tu alipokuwa Waziri Mkuu (1961).
Karume alikuwa kiongozi wa vijana wa ASP kabla ya mapinduzi.
Hivyo, vijana wa leo wana wajibu wa kulinda walichoanzisha wazee wao — amani na uzalendo.
WADAU WALIOIBUKA KAMA SAUTI KUU
| Jina la Mshiriki | Dira Kuu | Kauli ya Msingi |
|---|---|---|
| tukutu_kasuku | Umoja na amani | “Tuilinde amani yetu; sio nchi zote zinafurahia kutuona tuna amani.” |
| MyCountryTz | Elimu ya uraia, maadili ya wanasiasa | “Bila elimu ya uraia, mtu anadanganywa na propaganda.” |
| Tanzanite | Uchaguzi wa amani | “Uchaguzi si vita, bali ni maamuzi ya kupata viongozi sahihi.” |
| Uzuri wa mama tumeuona | Historia na kizazi kipya | “Kujua tulipotoka ni kujua tunapokwenda.” |
| Kadogzwbij3 | Habari sahihi na utulivu | “Tafuteni taarifa sahihi kwenye vyanzo sahihi.” |
| Nyuki.22 | Uzalendo na ushiriki | “Wino si tu rangi, ni sauti ya haki na wajibu.” |
| Davis Denis | Ukomavu wa kisiasa | “Changamoto zipo hata kwenye familia; tusilishwe matango pori.” |
MAJUMUIKO YA HOJA ZA KIJAMII NA KISIASA
| Mada | Maana kwa Taifa | Fundisho la Historia |
|---|---|---|
| Amani | Nguzo ya maendeleo | Tanzania imedumu kwa amani tangu 1961. |
| Elimu ya uraia | Kinga dhidi ya propaganda | Falsafa ya Nyerere ya “kujua haki yako.” |
| Ushiriki wa vijana | Mustakabali wa taifa | Vijana ndio waliokuwa nguzo ya uhuru. |
| Kura | Sauti ya wananchi | Tanganyika 1961 ilipata uhuru kwa kura za amani. |
| Umoja | Silaha ya kudumu | Muungano 1964 ni ushahidi wa mshikamano. |
HITIMISHO: MWANGAZO WA TAIFA
Mjadala huu umetengeneza picha kamili ya raia anayekomaa kisiasa — anayejua:
Kura si ushindani wa vyama, bali wajibu kwa taifa.
Historia si simulizi ya kale, bali ni dira ya maamuzi ya leo.
Amani na umoja ni tunu zisizoweza kubadilishwa na siasa za muda.
Kauli ya mwisho ya Davis Denis ilihitimisha kwa ufasaha:
“Amani tuliyorithishwa, tuitunze na tuipe kizazi kijacho. Changanya akili ya kuambiwa na zako.”
HITIMISHO KWA TAALUMA
Kihistoria, mjadala huu ni kioo cha utamaduni wa kisiasa wa Tanzania:
Umeonyesha urefu wa uvumilivu wa Watanzania tangu enzi za TANU hadi vyama vingi.
Umeonesha kuwa demokrasia yetu imekoma — watu wanazungumza kwa hoja, si jazba.
Ni dalili kuwa taifa limejenga utamaduni wa siasa zenye ustaarabu na busara.
Kama tulivyopata uhuru kwa umoja, basi tuilinde amani yetu kwa hekima.
Historia haipaswi kujirudia kama funzo lisilojifunzwa.
Hakuna maoni:
Chapisha Maoni