WAJIBU WA VYOMBO VYA HABARI KATIKA KULINDA NA KUENDELEZA MUUNGANO

 “WAJIBU WA VYOMBO VYA HABARI KATIKA KULINDA NA KUENDELEZA MUUNGANO” kwa kuzingatia Katiba na mustakabali wa Muungano wa Tanzania:

1. Maana ya Muungano wa Tanzania

Muungano wa Tanzania ulianzishwa tarehe 26 Aprili 1964 kwa kuunganisha Tanganyika na Zanzibar. Muungano huu unasimamiwa na Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ya mwaka 1977, inayotambua mambo ya Muungano na mamlaka ya pande mbili.

Vyombo vya habari vina nafasi kubwa katika kuuelimisha umma kuhusu misingi, faida na changamoto za Muungano.

2. Msingi wa Kikatiba wa Wajibu wa Vyombo vya Habari

Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania:

Ibara ya 18 inatoa haki ya uhuru wa maoni, kupokea na kutoa taarifa.

Uhuru huu unaambatana na wajibu wa kutumia vyombo vya habari kwa maslahi ya taifa, umoja wa kitaifa na amani.

Hivyo, vyombo vya habari vinapaswa kutumia uhuru wao:

Kwa kuimarisha umoja wa kitaifa, si kuuchochea mgawanyiko.

Kwa kutoa taarifa sahihi, za kweli na zenye uwiano kuhusu masuala ya Muungano.

• 
  
  

3. Wajibu wa Vyombo vya Habari katika Kulinda Muungano

(a) Kuelimisha Umma

Vyombo vya habari vina wajibu wa:

Kuelimisha wananchi kuhusu historia ya Muungano.

Kueleza mambo ya Muungano na yasiyo ya Muungano.

Kusaidia wananchi kuelewa haki na wajibu wao kama raia wa Muungano.

(b) Kukuza Umoja na Udugu

Kuepuka lugha, taarifa au mijadala inayoweza kuchochea chuki kati ya Watanzania wa Bara na Zanzibar.

Kukuza maudhui yanayoonesha mshikamano, mshirikiano na utaifa wa pamoja.

(c) Kuwajibisha Viongozi kwa Haki

• Kuripoti changamoto za Muungano kwa njia ya kitaaluma, yenye lengo la kutafuta suluhu, si kuvunja Muungano.

• Kutoa nafasi ya maoni ya pande zote mbili kwa uwiano.

(d) Kupambana na Taarifa Potofu

• Kuchunguza ukweli wa taarifa kabla ya kuchapishwa.

• Kupinga upotoshaji na propaganda zinazoweza kuhatarisha Muungano

• 
  
  

4. Vyombo vya Habari na Mustakabali wa Muungano

Kwa mustakabali wa Muungano:

• Vyombo vya habari vinapaswa kuwa daraja la mazungumzo kati ya Serikali na wananchi.

• Kuchochea mijadala yenye hoja, staha na heshima kuhusu maboresho ya Muungano.

• Kuunga mkono mageuzi ya kikatiba na kisera kwa njia ya amani na maridhiano.

Mustakabali wa Muungano unategemea:

• Uelewa wa wananchi,

• Uwazi wa Serikali,

• Na uwajibikaji wa vyombo vya habari.

Vyombo vya habari ni mhimili muhimu katika kulinda na kuendeleza Muungano wa Tanzania. Kwa kuzingatia Katiba, maadili ya taaluma ya habari na maslahi ya taifa, vyombo vya habari vinaweza:

• Kuimarisha umoja wa kitaifa,

• Kulinda amani,

• Na kuhakikisha Muungano unadumu kwa vizazi vya sasa na vijavyo.

VIJANA WA SAME MASHARIKI WAIOMBA SERIKALI ENEO LA SKIMU YA UMWAGILIAJI KWA AJILI YA KUENDELEZA KILIMO

 

VIJANA NJOONI TUYAJENGE,TANZANIA NI YETU -SAME MASHARIKI

Kauli hii ni wito wa kizalendo unaolenga kuhamasisha vijana kushiriki kikamilifu katika ujenzi wa taifa. Ina ujumbe mzito wa uwajibikaji, umoja, na matumaini ya baadaye ya Tanzania.

Maana yake kwa ufupi:

• “Vijana njooni” – Ni mwaliko na mwito kwa vijana wote wa Tanzania wajitokeze, wasibaki pembeni.

• “Tuyajenge” – Inasisitiza kushirikiana kwa vitendo katika kujenga nchi kupitia kazi, maarifa, nidhamu, na ubunifu.

• “Tanzania ni yetu” – Inakumbusha kuwa nchi ni mali ya wananchi wake, hasa vijana ambao ni nguvu kazi na viongozi wa kesho; hivyo wana wajibu wa kuitunza na kuendeleza.

Ujumbe mkuu unaobebwa na kauli hii:

1. Uwajibikaji wa vijana: Maendeleo ya taifa hayawezi kupatikana bila mchango wa vijana.

2. Uzalendo na umoja: Kujenga taifa kunahitaji mshikamano bila kujali tofauti za kikabila, kidini au kisiasa.

3. Mustakabali wa taifa: Vijana wa leo ndiyo viongozi wa kesho; wanachokifanya sasa kitaamua hatima ya Tanzania.

4. Kujituma na kujiajiri: Inawahamasisha vijana kutumia elimu, ujuzi na vipaji kujenga uchumi wa nchi.

Kauli hii ni mwito wa kuchukua hatua, si maneno tu. Inawahimiza vijana kuwa sehemu ya suluhisho, kufanya kazi kwa bidii, kulinda rasilimali za taifa, na kushiriki katika maendeleo ya kijamii, kiuchumi na kisiasa kwa ajili ya Tanzania bora ya leo na kesho. 🇹🇿

 

VIJANA WA SAMEMASHARIKI JINO KWA JINO NA WAZIRI WA MAENDELEO YA VIJANA

VIJANA TUYAJENGE HOTUBA ILIYOTOA ISHARA MPYA YA UONGOZI WA VIJANA TANZANIA

 

Hotuba ya Mheshimiwa Dkt. Joel Nanauka, Waziri wa Nchi, Ofisi ya Rais – Maendeleo ya Vijana, wakati wa kufungua Kikao Kazi cha Maafisa Maendeleo ya Vijana jijini Dodoma tarehe 17 Disemba 2025, haikuwa hotuba ya kawaida ya kufungua kikao. Ilikuwa ni tamko la mwelekeo mpya, mazungumzo ya wazi, na kwa kiasi kikubwa, ni kioo cha namna Serikali ya Awamu ya Sita inavyotaka kuwasiliana na vijana wa Tanzania.

Kwa lugha nyepesi lakini yenye uzito, Waziri aliweka bayana jambo moja muhimu: Vijana siyo tatizo la Taifa – vijana ni suluhisho la Taifa.

VIJANA KAMA NGUVU YA TAIFA, SIO MAPAMBO

Kwa kutumia takwimu za Sensa ya Watu na Makazi ya 2022, Waziri alikumbusha ukweli ambao mara nyingi hupuuzwa: zaidi ya asilimia 34 ya Watanzania ni vijana wa umri wa miaka 15–35. Hii ina maana moja kubwa — hatima ya Tanzania ipo mikononi mwa vijana.

Tathmini ya msingi kutoka hapa ni kwamba hotuba hii ilijaribu kubadili mtazamo wa jadi unaowaona vijana kama kundi linalohitaji kusaidiwa, na badala yake kuwaona kama nguvu kazi, wabunifu na wadau wa maendeleo. Ndiyo maana kuanzishwa kwa Wizara ya Maendeleo ya Vijana chini ya Ofisi ya Rais kuliwekwa wazi kama uamuzi wa makusudi, si mapambo ya kisiasa.

Kwa kijana wa leo, ujumbe huu ni muhimu: Serikali inakutambua, inakuhesabu na inataka kusikia sauti yako.

KUKIRI CHANGAMOTO BILA KUPAMBA MANENO

Moja ya mambo yaliyofanya hotuba hii iwavutie vijana ni uaminifu wake. Waziri hakuficha uhalisia: ukosefu wa ajira zenye tija, pengo la ujuzi na soko la ajira, mitaji isiyofikika kwa wakati, pamoja na kasi ya teknolojia inayowaacha vijana wengi nyuma.

Zaidi ya hapo, aligusa kwa uwazi athari za changamoto hizo — kukata tamaa, dawa za kulevya, uhalifu na ukatili. Hii ilikuwa ishara kwamba Serikali haizungumzii vijana kwa nadharia, bali kwa uelewa wa kinachoendelea mtaani, vijiweni, sokoni na kwenye bodaboda.

Kwa kijana, hii ni tafsiri ya ujumbe mmoja muhimu: “Ninaelewa unachopitia.”

KASI, KUFIKIKA NA TEKNOLOJIA: FALSAFA INAYOONGEA NA VIJANA

Sehemu iliyogusa moja kwa moja hisia za vijana ni falsafa tatu alizozitangaza Waziri:

1. KASI

Vijana hawapendi kusubiri bila majibu. Waziri alikiri hili waziwazi. Kauli yake kwamba “kama jambo haliwezekani, waambieni haliwezekani” ni ukosoaji wa wazi wa urasimu unaowakatisha tamaa vijana.

Kwa vijana, huu ni ujumbe mzito: Serikali inataka kuacha “kuwapiga saundi” na kuanza kutoa majibu ya wazi na msaada wa vitendo.

2. KUFIKIKA

Hotuba hii ilivunja taswira ya viongozi wanaosubiri vijana wawafuate ofisini. Waziri alisisitiza: viongozi wafike kwa vijana, si vijana kufikishwa kwa viongozi. Hii ni falsafa inayotambua hofu, uzoefu mbaya na umbali wa kihisia uliopo kati ya vijana na taasisi za Serikali.

Kwa kijana wa kawaida, hii inatuma ujumbe wa matumaini: Serikali inataka kukujia ulipo.

3. TEKNOLOJIA

Hapa ndipo hotuba ilipozungumza moja kwa moja na kizazi cha Instagram, TikTok na WhatsApp. Waziri alikiri wazi kuwa dunia inaendeshwa na teknolojia, na Wizara iko tayari kuwafuata vijana kwenye majukwaa yao, si kuwabana waje kwenye mifumo ya zamani.

Ahadi ya mfumo wa kidijitali wa kuwasiliana moja kwa moja na Wizara ni dalili ya mabadiliko ya namna Serikali inavyotaka kuwahudumia vijana.

AHADI BILIONI 200: FURSA AU JARIBIO?

Waziri alirejea ahadi ya Serikali ya kutenga Shilingi Bilioni 200 kwa uwezeshaji wa wananchi kiuchumi, wakiwemo vijana. Tathmini ya vijana wengi hapa itakuwa rahisi: ahadi zitapimwa kwa utekelezaji.

Hata hivyo, tofauti ya hotuba hii ni kwamba mzigo wa utekelezaji uliwekwa wazi kwa Maafisa Maendeleo ya Vijana. Serikali inawataka watambue vijana, wawafikie, wawajengee uwezo na kuwaunganisha na fursa.

Kwa vijana, hii inamaanisha jambo moja: mlango unafunguliwa, lakini lazima mtu awasimamie wasiingie kwa wachache tu.

“VIJANA TUYAJENGE”: ZAIDI YA KAULI MBIU

Mwisho wa hotuba ulisisitiza uzalendo, uwajibikaji na ushirikiano. Kauli mbiu “Vijana Tuyajenge, Tanzania ni Yetu”haikuletwa kama maneno matupu, bali kama mwaliko wa mazungumzo na ujenzi wa pamoja.

Kwa tathmini ya jumla, hotuba hii:

• Iliwasiliana na vijana kwa lugha halisi,

• Ilikiri mapungufu bila kujitetea,

• Iliweka mwelekeo wa vitendo, si nadharia,

• Na ilitoa picha ya Waziri anayejiona sehemu ya vijana, si juu yao.

  
  

  
  
  

MATUMAINI YAPO, MACHO YABAKI WAZI

Kwa kijana wa Tanzania, hotuba hii inaleta matumaini mapya. Lakini pia inaleta wajibu: kufuatilia, kushiriki na kudai utekelezaji. Kama alivyosema Waziri, Tanzania ni yetu — kuijenga au kuibomoa ni chaguo la vijana wenyewe.

"WAZEE NA WAZAZI WAACHE URITHI WA UZALENDO KWA VIJANA" - MHE, RAIS, DKT. SAMIA